Risicofactoren voor leesproblemen

Logopedisch Centrum RenesNieuws en UpdatesRisicofactoren voor leesproblemen

Bij kleuters in groep 2 kunnen risicofactoren voor leesproblemen aanwezig zijn waardoor het leren lezen en schrijven in groep 3 misschien niet zo vanzelfsprekend zal verlopen als gehoopt. Welke risicofactoren voor leesproblemen bij kleuters er zijn, wat we kunnen doen om zoveel mogelijk problemen te voorkomen en hoe we dat doen, leggen we hier uit.

Risicofactoren voor leesproblemen

Globaal kunnen we de volgende risicofactoren voor leesproblemen in groep 2 duiden:

  • het kind heeft moeite (of moeite gehad) met het leren van de kleuren en/of moeite om namen van kinderen uit de klas te onthouden;
  • het kind heeft moeite om de aangeleerde liedjes voor het grootste deel mee te zingen;
  • het kind heeft moeite met rijmen;
  • het kind heeft logopedie (gehad) voor spraak- of taalproblemen;
  • het kind heeft geen interesse in voorlezen;
  • het kind heeft geen interesse in letters;
  • er komt dyslexie in de directe familie voor (ouders, broer, zus).

Als meerdere van deze aspecten met ‘ja’ beantwoord kunnen worden, dan mogen we spreken van een risico voor problemen bij het leren lezen en schrijven in groep 3, waarbij het kleuren en namen leren, logopedie voor spraak- en taalproblemen en de erfelijkheidsfactor de belangrijkste factoren zijn.

Risicofactoren voor leesproblemen en Fonemisch bewustzijn; welke klank ontbreekt van het woord?

Aanpak van de risicofactoren voor leesproblemen bij kleuters

Dit wordt ook wel de voorschotbenadering genoemd. De kinderen die risico lopen, geef je een voorschot in de letterkennis en het hakken en plakken (b-oo-m = boom) om in groep 3 makkelijker mee te kunnen komen. Het tempo van het leren van nieuwe letters in groep 3 ligt behoorlijk hoog.
Als je als kind problemen hebt met het automatiseren van alle klanktekenkoppelingen (de letter a is de spraakklank /a/) dan heb je hier meer tijd voor nodig dan de tijd die het kind krijgt in groep 3. Daarom is het goed om in groep 2 alvast letters aan te bieden zodat het kind langer de tijd heeft om de letters te automatiseren.

Veiligheid en plezier staan voorop!

Bij kinderen in groep 2 gaat alles uiteraard spelenderwijs! Het kind moet plezier hebben in de letterspelletjes die gedaan worden, want zo wordt de interesse en nieuwsgierigheid in het leren lezen gestimuleerd. Ondersteuning met kaartjes die samen een woord vormen is hierbij heel belangrijk. Dit doen wij door met de letters die het kind al kent, woordjes te maken en letters weg te halen. Het kind mag dan weer de letters terugkopen met winkeltje spelen. Succes en speelplezier gegarandeerd. En dat is zeer belangrijk, omdat bij een kind het gevoel van falen in het beginnend leesproces zeer snel kan optreden!

Ook het gebruiken van meerdere zintuigen tegelijk maakt dat de automatisering van de letters sneller plaatsvindt.
Dit betekent dat we altijd de letter tegelijkertijd uitspreken als we de letter schrijven in zand, in scheerschuim, klei e.d. De motoriek van het schrijven van de letter komt samen met het voelen van bijvoorbeeld het scheerschuim en de uitspraak van de klank.

Risicofactoren voor leesproblemen

Groepstrainingen of individueel

De meeste kinderen hebben alleen een ‘steuntje in de rug’ nodig. Een klein zetje om de letterkennis en het fonologisch bewustzijn te stimuleren.
Voor deze kinderen hebben wij de groepstraining georganiseerd. In een groepje van 3-6 kinderen krijgen de kleuters uit groep 2 gedurende tien weken extra begeleiding. Zij leren dan de tien meest voorkomende letters op een speelse manier. Voor meer informatie zie de pagina over het fonologisch bewustzijn.
Maar het kan ook zijn dat deze groepstraining  onvoldoende blijkt of dat al van tevoren duidelijk is dat het kind intensievere begeleiding nodig heeft. Dan gaan we individueel met het kind aan de slag. Vaak gaat een kind  met sprongen vooruit en krijgt het meer inzicht in de letters en in het hakken en plakken van woorden.

Wat kunt u thuis doen met uw kind?

Thuis kunt u natuurlijk uw kind ook op een speelse en gezellige manier stimuleren. Als u boodschappen gaat doen en een briefje maakt, laat uw kind dan ook een boodschappenbriefje maken. Al zijn het golfjes en tekeningetjes, het begin is er en het wordt een kind spelenderwijs duidelijk dat we letters schrijven in het dagelijks leven en dat dat heel handig is.

Ook kunt u als uw kind vraagt welke letter een letter is, de letter op de juiste manier benoemen. Bijvoorbeeld: de letter /t/ is niet ’tee’ maar ’t’. U zegt dus hoe de letter klinkt en niet hoe de letter heet (alfabet). Hiermee helpt u uw kind al enorm!

Het samen lezen van letterboeken is ook een leuke en goed manier. Uw kind mag steeds de letter kiezen die u op dat moment gaat lezen. Al is dat tien keer dezelfde letter, helemaal prima. Een kind houdt van herhaling en van herhaling leren we.
Lees bij voorkeur uit letterboeken die kleine letters (blokletters) aanbieden in plaats van hoofdletters. De kinderen leren in groep 3 immers ook de blokletters.
Een voorbeeld van een zeer geschikt boek is ‘Kijk mijn letter’.

risicofactoren voor leesproblemen voorkomen

Wij wensen u en uw kind veel lees- en letterplezier. Want: plezier beleven aan lezen en met letters bezig zijn is het allerbelangrijkst!

⇒ Meer informatie en de wetenschappelijke onderbouwing dat voorschottraining effectief blijkt, leest u op de website van Masterplan Dyslexie.